Değişikliği başlatacak değişimi başlatmak yeterli.
Murat Dokur
Sistemik Aile terapisi, çiftlerle ve aileler ile çalışırken tüm ailenin tedaviye katılabildiği, insan davranışının temelinde kişiler arası ilişkilerin önemli bir faktör olduğunu, sistemin temel özelliklerinin kişiler arası etkileşim ve ilişkilerde ortaya çıktığını kabul eden ve kişinin yakın ilişkilerine dâhil olarak değişim ve gelişim sağlamasını hedefleyen bir psikoterapi yaklaşımıdır. İnsanların psikolojik sağlığı üzerinde önemli bir faktör olarak aile ilişkilerini tanımlar.
Birçok aile sorunlarının nedenini ve bundan kimin sorumlu olduğunu bulmak için terapiye başvurur. Dairesel nedensellik kimin neyi başlattığını bulmaya çalışırken mantıklı olduğu kadar verimsiz bir çabayla aileye katılmak yerine, yaşanmakta olan etki ve tepkilerin sorunları sürdürdüğünü anlatır. Kimin neyi başlattığı ise çoğu zaman önemsizdir. Bu açıdan bakıldığında iyi, kötü, doğru, yanlış, suçlu, suçsuz, haklı, haksız, güçlü mağdur yoktur; sadece işlevsiz şekillenmiş aile sistemleri vardır.
Sistemik Aile terapisi, soruna değil çözüme odaklanır. Problemin nedeni ile değil nasıl işlerlik gösterdiği ile ilgilenir. Bir ya da daha fazla kişiyi ailenin ‘günah keçisi‘ ilan etmenin klinik anlamda bir faydası yoktur. Neden sonuç ilişkisini takip etmek yerine döngüsel bir sorun değerlendirme yöntemi kullanan Sistemik yaklaşım uygulamaları, aile üyeleri ‘arasında’ ve aile üyeleri ‘içinde’ neler oluyor, bunların bağlantısı ve bağlamında ‘bütün’ nasıl işliyor; bu bütün, aile üyelerini ‘nasıl etkiliyor’ a varan bir bakış ile bireysel dinamikler, bireyin ilişkileri, bireyin ilişkileri ile ilişkileri ele alarak mevcut durumu iyileştirmek için neler yapılabileceğini bulmalarına yardımcı olur.
Sistemik Aile terapisinde ‘’aile’’ kavramı, geleneksel tanımı olarak ebeveynler ve çocukları kapsamakla birlikte ‘’kan ya da evlilik bağı ile bağlı olmayan insanlar arasındaki güçlü, uzun süreli roller ve ilişkiler’’ olarak da tanımlar. Kendilerini aile olarak tanımlayan herkes, aile terapisine başvurabilir ve fayda sağlayabilir.
Sıkça sorulan sorular
Sistemik Aile ve Çift Terapisi nedir ve nasıl çalışır?
Sistemik Aile ve Çift Terapisi, aile içindeki bireyler arasındaki ilişkileri ve etkileşimleri temel alan bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bu terapi, bireylerin sorunlarını tek başına ele almak yerine, sorunların aile sistemi içinde nasıl işlediğini anlamayı amaçlar. Terapi sırasında, aile üyelerinin birbirleriyle olan ilişkileri değerlendirilir ve daha sağlıklı etkileşimler geliştirmek için stratejiler belirlenir. Dairesel nedensellik yaklaşımıyla, kimin suçlu olduğu yerine, sorunları sürdüren dinamiklere odaklanılır.
Sistemik terapi hangi aile sorunlarında etkilidir?
Sistemik terapi, iletişim sorunları, aile içi çatışmalar, çocuk davranış problemleri, çiftler arasındaki uyumsuzluklar, yas süreci, bağımlılıklar ve travma sonrası etkiler gibi durumlarda etkilidir. Ayrıca, işlevsiz aile dinamikleri ve rollerin belirgin olmadığı aile yapılarında da başarılı sonuçlar sağlar. Bu terapi, aile bireylerinin birbirlerini daha iyi anlamalarını ve birlikte çözümler üretmelerini destekler.
Bu terapi sırasında aile üyelerinin rolleri nelerdir?
Terapi sürecinde, aile üyelerinin temel rolü, terapiye açık bir şekilde katılmak ve birbirlerini anlama çabasında bulunmaktır. Her bir birey, kendi düşünce ve duygularını ifade ederken, diğer üyelerin perspektiflerini anlamaya çalışır. Terapistin rehberliğinde, aile bireyleri, mevcut ilişki dinamiklerini fark eder ve daha sağlıklı etkileşim yollarını öğrenir. Bu süreç, aile sisteminin daha iyi işlemesi için herkesin katkısını gerektirir.
Sistemik terapi kaç seans sürer?
Sistemik terapi süresi, ailenin ihtiyaçlarına ve hedeflerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Genellikle 8 ila 20 seans arasında sürebilir, ancak bazı durumlarda daha kısa veya daha uzun süreli terapi süreçleri de gerekebilir.
Sistemik Aile Terapisi ile bireysel terapi arasındaki farklar nelerdir?
Bireysel terapi, bireyin kendi içsel süreçlerine ve sorunlarına odaklanırken, Sistemik Aile Terapisi, bireylerin ilişkisel bağlamda ele alınmasını amaçlar. Sistemik terapi, bireyler arasındaki etkileşimleri ve bu etkileşimlerin aile sistemi üzerindeki etkilerini inceler. Sorunlara bir bütün olarak yaklaşırken, bireysel terapi daha çok kişisel farkındalık ve içsel değişimi hedefler. Sistemik terapi, aile üyeleri arasındaki ilişkileri güçlendirmek için grup dinamiklerini kullanır.
Bu terapi kimler için uygundur?
Sistemik Aile Terapisi, kendilerini aile olarak tanımlayan herkes için uygundur. Geleneksel aile yapılarının yanı sıra, kan veya evlilik bağı olmayan ancak güçlü ve uzun süreli bağlara sahip bireyler de bu terapiden fayda sağlayabilir. Çiftler, çocuklu aileler, geniş aileler veya aile içi iletişimde sorun yaşayan her tür grup, bu terapiye başvurabilir ve olumlu sonuçlar elde edebilir.

